Strazburg
24 Şubat 1998
I. DAVANIN OLUŞUMU
A. OLAYLAR
Başvurucu Bay Maurizio Botta, Trezzano sul Naviglio'da (Milan) yaşayan 1939 doğumlu bir İtalyan vatandaşıdır.
Başvurucu, 26 Mart 1991 tarihinde Comacchio (Ferrara) belediye başkanına yazarak, Lido degli Estensi kıyısındaki özel plajların hiçbirinin, ilgili yasanın gereklerine karşın, özürlü insanların plaja ve denize girmelerini sağlayacak araçlarla donatılmamış olduğundan şikâyetçi olmuştur.
Ertesi yıl, bu durumun düzeltilmesi için herhangi bir adımın atılmadığını gören başvurucu, yerel sahil görevlisinden gereken araçlarla donatılmamış bir kamuya açık plaja arabasıyla girmesine izin verilmesini istemiş ve bu izni almıştır.
9 Ağustos 1991'de, Deniz Ticaretinden sorumlu Bakanı, Ravenna liman müdürünü ve Comacchio belediye başkanını ve belediye başkan yardımcısını İtalyan Ceza Yasasının 328. maddesi kapsamında bir suç oluşturan resmi bir görevi ihmal ettikleri (omissione Divan atti d'ufficio) suçlamasıyla şikayet etmiştir.
12 Mayıs 1992'de, Ferrara soruşturma yargıcı soruşturmasını tamamladıktan sonra, plajlarla ilgili imtiyaz sözleşmelerinin hepsi de plajların özürlü insanlar için gereken araçlarla donatılması yükümlülüğüne ilişkin bir koşul içerdiğinden Ceza Yasasında tanımlanan suçun işlendiğine dair kanıt bulunmaması nedeniyle takipsizlik kararı vermiştir.
16 Eylül 1992'de, savcılık başvurucuya, şikayeti hakkında takipsizlik kararı verildiğini telefonla bildirmiştir.
9 Ağustos 1997'de Comacchio Bölge Konseyi söz konusu sahilin, bu kuruluşlarla ilgili yasa uyarınca en geç 30 Nisan 1999'da tamamlanmak üzere, iyileştirilmesine ilişkin planı kabul etmiştir.
B. AVRUPA İNSAN HAKLARI KOMİSYONU ÖNÜNDEKİ İŞLEMLER
Komisyona 30 Temmuz 1992'de yapılan başvurunun kabul edilebilir olduğu 15 Ocak 1996 beyan edilmiştir.
* Dışişleri Bakanlığı Çok Taraflı Siyasî İşler Genel Müdürlüğü tarafından Türkçe'ye çevrilmiş olup, gayrıresmî tercümedir.
Dostça çözümü sağlamak için başarısız kalan bir girişimden sonra Komisyon, olayları ortaya koyan ve altıya karşı yirmi dört oyla 8. Maddenin ihlal edilmediği, ve oybirliğiyle 8. Madde ile birlikte değerlendirilen 14. Maddenin ihlal edilmediği görüşünü belirten bir raporu 15 Ekim 1996'da kabul etmiştir.
Komisyon, davayı 4 Aralık 1996'da Mahkemeye göndermiştir.
II. KARAR ÖZETİ
A. SÖZLEŞMENİN 8. MADDESİ
Başvurucu öncelikle, özel plaj işletmelerine atfedilebilir ihmalleri, yani özürlü insanların kullanabileceği araçların bulunmamasını, gidermek için uygun önlemleri almada İtalyan Devletinin başarısızlığından kaynaklanan kişiliğini geliştirmesinin ve özel yaşamının zedelendiğinden şikâyet etmiştir.
Mahkemenin görevi Bay Botta tarafından ileri sürülen hakkın, Sözleşmenin 8. Maddesinde ortaya koyulan "özel yaşama saygı" kavramı ile bağdaşıp bağdaşmadığını belirlemektir.
Mahkeme'ye göre özel yaşam kişinin fiziksel ve psikolojik bütünlüğünü içerir; Sözleşmenin 8. Maddesinde yer alan garanti her şeyden önce, dışarıdan bir müdahale olmaksızın, her bireyin diğer insanlarla olan ilişkilerinde kişiliğini geliştirmesini sağlamaya yöneliktir.
Eldeki davada başvurucu esas olarak devletin bir eyleminden değil, eylemde bulunmamasından şikâyetçi olmuştur. 8. Maddenin temel amacı bireyi kamu makamlarının keyfi müdahalelerine karşı korumak olmakla birlikte bu, devleti yalnızca böyle bir müdahaleden kaçınmak zorunda bırakmakla kalmaz: Bu negatif yükümlülüğün yanı sıra özel ya da aile yaşamına saygının doğasından kaynaklanan pozitif yükümlülükler de olabilir. Bu yükümlülükler, bireylerin kendi aralarındaki ilişkiler alanında bile özel yaşama saygının sağlanabilmesine yönelik önlemlerin alınmasını içerebilir. Bununla birlikte saygı kavramı kesin bir biçimde tanımlanmamıştır. Bu tür yükümlülüklerin var olup olmadığını saptayabilmek için, genel çıkar ile bireylerin çıkarları arasında sağlanması gereken adil dengenin göz önünde tutulması gerekir ki devletin bunda her halde takdir yetkisi vardır.
Mahkeme, bir başvurucunun talep ettiği önlemlerle başvurucunun özel ve/ya da aile yaşamı arasında yakın ve doğrudan bağlantı bulunduğunda, devletin bu tip yükümlülükleri olduğunu kabul etmektedir.
Bununla birlikte eldeki davada Bay Botta tarafından ileri sürülen hak, yani tatilleri sırasında normal olarak ikamet ettiği yerden uzaktaki bir yerde kıyıya ve denize ulaşabilme hakkı, devletin özel plaj işletmelerinin ihmallerini gidermek ve başvurucunun özel yaşamını düzeltmek için almaya zorlandığı önlemlerle doğrudan bağlantısının tasavvur edilebilir olmadığı geniş ve belirsiz bir alanı olan kişiler arası ilişkilerle ilgilidir.
Bu nedenle 8. Madde burada uygulanamaz.
[Bkz. Kararın 26. ve 30-34. Paragrafları ve Hüküm kısmının 1. fıkrası.]
B. SÖZLEŞMENİN 14. MADDESİ
14. Madde, Sözleşmenin ve Protokollerinin maddi hükümlerinin tamamlayıcısı niteliğindedir. Yalnızca bu hükümlerin güvence altına aldığı hakların ve özgürlüklerin kullanılmasıyla bağlantılı olarak bir etkisinin olması nedeniyle bağımsız bir varlığa sahip değildir. 14. Maddenin uygulanması bu hükümlerin ihlal edilmiş olması koşuluna bağlı değilse de -maddenin otonomluğu bu kadardır- davayı oluşturan olaylar bu hükümlerin bir ya da birkaçının sınırları içinde kalmadıkça 14. Maddenin uygulanmasına yer bulunmamaktadır.
Mahkeme 8. Maddenin uygulanabilir olmadığı sonucuna vardığından 14. Madde davaya uygulanamaz.
[Bkz. Kararın 36. ve 38. Paragrafları ve Hüküm kısmının 2. fıkrası.]
Karar dokuz yargıçtan oluşan bir Daire tarafından verilmiştir. Bunlar; Bay F. Gölcüklü (Türk), Başkan, Bay F. Matscher (Avusturyalı), Bay C. Russo (İtalyan), Bay R. Pekkanen (Fin), Sir John Freeland (Britanyalı), Bay L. Wildhaber (İsviçreli), Bay G. Mifsud Bonnici (Maltalı), Bay B. Repik (Slovak) ve Bay P. Jambrek (Sloven).
No comments:
Post a Comment